«زهد بین دو کلمه از قرآن است، که خدای سبحان فرمود: ”بر آنچه از دست شما رفته حسرت نخورید، و به آنچه به شما رسیده شادمان مباشید [حدید: 23].“ کسی که بر گذشته افسوس نخورد و به آینده شادمان نباشد همه جوانب زهد را رعایت کرده است.» (نهجالبلاغه: حکمت 439) «برترین زهد پنهان داشتن زهد است.» (همان: حکمت 28) xa...

آیتالله محمدهادی معرفت مینویسد: «قرآن مجموعهٔ آیات و سورههای نازلشده بر پیامبر اسلام است، که پیش از هجرت و پس از آن در مناسبتهای مختلف و پیشامدهای گوناگون به طور پراکنده نازل شده است. سپس گردآوری شده و به صورت مجموعهٔ کتاب درآمده است. نزول قرآن تدریجی، آیه آیه و سوره سوره بوده و تا آخرین سال حیات پی...

شهید مطهری مینویسد: «اینکه من عرض کردم وجود قطب مخالف در اجتماع ضروری است، نه فقط به خاطر ”حق فردی“ است، که او هم فردی است و حق دارد حرفش را بزند، بلکه حتی به خاطر مصالح بشریت هم وجود قطب مخالف در اجتماع ضروری است، همان طور که قرآن اختلاف و تنوع را به رسمیت میشناسد و میگویند فلسفهاش همین است. قرآن ر...

امیرالمؤمنین (ع) میفرماید: «گاهی مردم ستودن افراد را برای کار و تلاش روا میدانند. اما من از شما میخواهم که مرا با سخنان زیبای خود مَسِتایید تا از عهده وظایفی که نسبت به خدا و شما دارم برآیم و حقوقی که مانده است بپردازم و واجباتی که برعهده من است و باید انجام گیرد اداء کنم. پس با من چنانکه با پادشاها...

شهید مطهری مینویسد: «]امام علی (ع) میفرماید[ اهل حق هرگز از اینکه تذکری به آنها داده شود ناراحت نمیشوند و اگر کسی از عرضه داشتن حق بر او ناراحت میشود، از عمل به حق به طریق اولیٰ روگردان است. مثلاً، یک کاسب و یا کارمند اداری و یا یک راننده که مدعی است من در عمل همان طور هستم که مقتضای حق و عدالت است ...

«و کسانی را که به جای خداوند میپرستند دشنام ندهید، که از سر دشمنی و نادانی خداوند را دشنام میدهند؛ بدینسان عمل هر امتی را در چشمشان آراستیم؛ سپس بازگشتشان به سوی پروردگارشان است و او ایشان را از ]حقیقت[ کار و کردارشان آگاه میسازد.» (انعام: 108) xa0 یادداشتها: ـ قرآن. ترجمه بهاءالدین خرمشاهی (1386). ...

شهید مطهری مینویسد: «طه حسین، ادیب و نویسنده معروف مصری معاصر، در کتاب ”علی و بنوه“ داستان مردی را نقل میکند که در جریان جنگ جمل دچار تردید میشود، با خود میگوید چطور ممکن است شخصیتهایی از طراز طلحه و زبیر برخطا باشند؟! درد دل خود را با خود علی (ع) در میان میگذارد و از خود علی میپرسد که مگر ممکن است ...

xa0 محمد اسفندیاری مینویسد: «شخصیتگرایی همان غلو است، و شخصیتگرا کسی است که درباره فردی مبالغه میکند و فضایل و کراماتی برای او میتراشد، و یا قول و فعل شخصی او را عین دلیل میداند و او را معیار حق و باطل میشمارد و مبرّا از هر اشتباه و برتر از نقد. احادیث در نفی شخصیتگرایی فراوان است و ما از آن همه، حد...

«و ما تو را جز مایه رحمت برای جهانیان نفرستادهایم.» (انبیا: 107) xa0 یادداشتها: ـ قرآن. ترجمه بهاءالدین خرمشاهی (1386). تهران: انتشارات دوستان.

xa0شهید مطهری مینویسد: «مؤمن و مسلمان واقعی از نظر علمجویی و حقیقتطلبی نباید اهمیت بدهد که حقیقت را و علم و حکمت را در نزد چه کسی مییابد؟ آیا آن کس که این گنج را در اختیار دارد هموطن اوست یا نه، همکیش اوست یا همکیش او نیست؟ آیا سیاهپوست است یا سفیدپوست؟ به هیچ یک از این امور اهمیت نمیدهد، فقط به این...

xa0امیرالمؤمنین (ع): «حکمت گمشده مؤمن است؛ حکمت را فراگیر، هرچند از منافقان باشد.» (نهجالبلاغه: حکمت 80) «حکمت را هرکجا که باشد فراگیر؛ گاهی حکمت در سینهٔ منافق است و بیتابی کند تا بیرون آمده و با همدمانش در سینهٔ مؤمن آرام گیرد.» (همان: حکمت 79) یادداشتها: ـ نهجالبلاغه. ترجمه محمد دشتی (1386). تهرا...

مصطفی ملکیان میگوید: «دین همای سعادتی نیست که بر بام خانه من نشسته باشد و بر بام خانه دیگری نه؛ بلکه سیمرغی است که همگان باید در طلبش تا کوه قاف پرسوجو و تکوپو کنیم. متدیّن کسی نیست که خود را مالک حقیقت و حقیقت را ملکِ طلق خود میپندارد، بلکه کسی است که خود را طالب حقیقت میبیند.» (ملکیان، روزنامه خرد...

آیتالله محمدهادی معرفت مینویسد: «قرآن و هر کتاب آسمانی، چون از جهان غیب پیام آوردهاند، ناگزیر از آن جهان شمهای بازگو کردهاند. البته، این واژهها و الفاظی که برای توصیف جهان غیب به کار رفته ]است[ برای مفاهیمی وضع شدهاند که متناسب با عالَم حسّ و شهود است و نمیتوانند بازگوکننده مفاهیمی باشند که در سرای ...

محمد اسفندیاری مینویسد: «تعصب به معنای حمایت و جانبداری از کسی یا چیزی، به علت وابستگی به آن است؛ مانند وابستگی اندامها و مغز از طریق رشتهٔ اعصاب. بنابراین هیچکس خالی از تعصب نیست و هر انسانی وابسته به خانوادهای و کشوری و یا عقیده و دینی است و از آن حمایت میکند. اما این همه مذمتی که از تعصب شده ]است...

محمد اسفندیاری مینویسد: «از آنجا که تعصب ذومراتب است و شدت و ضعف دارد، هر متعصبی لزوماً همه ویژگیهای اهل تعصب را ندارد، و در هر ویژگی نیز لزوماً افراطی نیست. برخی از ویژگیهای متعصبین، که در میان بسیاری از ایشان مشترک است، بدین شرح است: 1. رابطهگرایی نخستین کاری که متعصب میکند تقسیم همگان به خودی و غ...

شهید مطهری مینویسد: «روح انسان فوقالعاده لطیف است و زود عکسالعمل نشان میدهد. اگر انسان در یک کاری بر روح خودش فشار بیاورد ــ تا چه رسد به روح دیگران ــ عکسالعملی که روح انسان ایجاد میکند گریز و فرار است. مثلاً، در عبادت جزء توصیههای پیغ

شهید مطهری مینویسد: «قرآن کریم تکیهٔ فراوانی روی این مطلب دارد که جوّ جامعهٔ اسلامی جوّ تهمت و بهتان و افترا و بدگویی نباشد. مردم مسلمان هروقت چیزی در مورد برادران و خواهران مسلمان خود شنیدند، مادام که به سرحد یقین قطعی ــ نه ظنّ و گمان ــ نر

«کسانی که خوش دارند که بدنامی در حق مؤمنان شایع گردد در دنیا و آخرت عذابی دردناک دارند و خداوند میداند و شما نمیدانید.» (نور: 19) xa0 یادداشتها: ـ قرآن. ترجمه بهاءالدین خرمشاهی (1386). تهران: انتشارات دوستان

امیرالمؤمنین (ع) هنگام غسل دادنِ پیامبر (ص) فرمود: «پدر و مادرم فدای تو ای رسول خدا! با مرگ تو رشتهای پاره شد که در مرگ دیگران اینگونه قطع نشد، با مرگ تو رشته پیامبری و فرودآمدن پیام و اخبار آسمانی گسست. مصیبت تو دیگر مصیبتدیدگان را به

امیرالمؤمنین (ع): «ای مردم! آن کس که از برادرش اطمینان و استقامت در دین و درستی راه و رسم را سراغ دارد باید به گفته مردم درباره او گوش ندهد. آگاه باشید! گاهی تیرانداز تیر افکَنَد و تیرها به خطا میرود؛ سخن نیز چنین است. درباره کسی چیزی میگو